Concerten najaar 2010 Mendelssohn, Spohr en Dvorak
Ons halfjaarlijkse openbare concert op
zaterdag 22 januari 2011 in de Wilhelminakerk zit erop. Na concerten in de
Stichtse Hof in Laren, in Zon en Schild in Amersfoort en voor de leerlingen en de docenten van
Mytylschool Ariane de Ranitz was het een mooie afsluiting van ons najaarsprogramma. Hieronder leest u meer over het repertoire en over onze solist Marnix van den Berg.
Felix Mendelssohn (1809-1847) - Ouverture Hebriden
(1829)
In 1829 maakt Felix Mendelssohn, hij is dan twintig, samen met zijn
vriend Karl Klingemann, een
amateur-dichter en musicus, een reis naar de Schotse hooglanden.
Mendelssohn, een echt multitalent dat uitblinkt op viool en piano en
prachtig schildert, raakt
zeer onder de indruk van het landschap. De componist schildert er en
Klingemann dicht. Een van de tochten voert naar het Hebriden-eiland
Staffa, waar natuurlijke zuilen en grotten in overvloed zijn. Een van
die grotten is de Fingal’s Cave en deze maakt zoveel indruk dat
de componist, zeeziek en wel van de boottocht, meteen aan een compositie
begint. In de ouverture, die altijd als zelfstandig concertstuk heeft
gefungeerd en nooit aan een opera of toneelstuk gekoppeld is geweest,
is het allemaal terug te horen: de beukende golven, de dichte
mist en de echo's die weerklinken in de grot. Vakbroeder Brahms is zo
enthousiast over de ouverture dat hij stelt: Ik
zou graag alles opgeven wat ik ooit gecomponeerd heb, om één stuk
als Mendelssohns Hebriden te schrijven.
Louis Spohr - Klarinetconcert No. 1 (1808)
Net als vijf jaar geleden hebben we een klarinetconcert op het programma
staan met als solist Marnix van den Berg, klarinettist uit onze
eigen gelederen. We spelen het eerste klarinetconcert van de Duitse
componist, violist en
dirigent, Louis Spohr. Het stuk is door Spohr opgedragen aan
klarinetvirtuoos Johann Simon
Hermstedt. Van Spohrs' composities, onder andere opera's, symfoniën en
vioolconcerten, worden de vier concerten voor klarinet tegenwoordig het
meest gespeeld. Als de componist met het eerste klarinetconcert klaar
is, blijkt dat verschillende passages zeer lastig te spelen zijn. Johan
Hermstedt vraagt niet aan de componist om die stukken te herschrijven,
maar laat zijn instrument zodanig aanpassen dat hij het concert zoals
bedoeld kan uitvoeren. Van Spohr, die de premiere zelf dirigeert, wordt
gezegd dat hij de eerste dirigent is die met een moderne baton dirigeert
en niet, zoals zijn tijdgenoten, met een vioolstok en met een de viool
in de aanslag voor muzikale noodgevallen.
Solist Marnix van den Berg
Als Marnix van den Berg zich als zesjarig jongetje meldt bij de
plaatstelijk harmonie heeft hij een vast idee in zijn hoofd: hij gaat
fluit spelen. Zijn docent denkt er echter anders over, die heeft namelijk
al drie fluiten tot zijn beschikking en vindt dat genoeg. Zijn idee is: 'Je gaat eerst maar
eens een jaartje klarinet spelen.' Na deze enigszins gedwongen start
heeft hij de klarinet nooit meer aan de kant gelegd.
Na de middelbare
school studeert Marnix eerst Informatica aan de TU Eindhoven. Nadat hij
die studie heeft afgerond besluit hij toch 'in de muziek' te gaan. Aan
het conservatorium van Tilburg studeert hij bij Frans DeJong en Geert
Baeckelandt en behaalt in 2008 zijn Bachelor-examen. Al tijdens zijn
studie begint hij met soleren bij diverse amateurorkesten, waaronder het
Ad Hoc Orkest in 2005, met het tweede klarinerconcert van
Von Weber, en het Betuws Symfonie orkest in 2008. Hij is ook vaste
klarinettist bij deze orkesten. Verder treedt Marnix op met de
Koninklijke Harmonie Pieter Aafjes te Culemborg, heeft hij een
blaaskwintet met vrienden en een klarinet-ensemble. In deze diverse
bezettingen bespeelt hij vele instrumenten, waaronder Es-klarinet,
Alt-klarinet en bassethoorn.
Momenteel is Marnix werkzaam als freelancer en docent in de Betuwe en
Bommerlerwaard en hoopt hij zijn Master-studie aan het Conservatorium in
Tilburg binnenkort af te ronden.
Repertoire
Felix Mendelssohn - Ouverture Hebriden
(1829)
Louis Spohr - Klarinetconcert No. 1 (1808)
Antonín Dvorák - Legenden No. 1 t/m 5 (1881)
Johan Strauss jr. - Künstlerleben opus 316 (1867)
Dirigent: Haiko Boonstra
Solist: Marnix van den Berg, klarinet
Locatie:Wilhelminakerk
Hoek Hobbemastraat-Paulus Potterstraat, Utrecht
Aanvang: 20:00 uur
Kaarten aan de kerk vanaf 19:30 uur
Toegang: € 8,- en € 5,- (kinderen t/m 12 jaar en Vrienden van het Ad Hoc Orkest)
Concert Mytylschool Ariane de Ranitz, Utrecht
Op 10 december was het eindelijk zo ver, schoolconcert in de
Mytylschool. Spelen voor schoolkinderen is iets dat het orkest graag
doet en hoort in onze welomschreven cultuur: klassieke muziek brengen op
plaatsen waar deze niet zo vaak gehoord wordt. Eerder was Woerden ons
vaste adres maar door de niet meer terug te draaien bezuinigingen, kwam
daar ineens een einde aan. Omdat we inmiddels alweer geruime tijd in de
Mytylschool repeteren en we de hal hebben zien veranderen van een kale
ruimte in een moderne multifunctionele theater/kantine, was de tijd meer
dan rijp om iets terug te doen voor deze bijzondere school. Als we 's
avonds in de school repeteren valt de grote hoeveelheid en variatie van
hulpmiddelen die in de gangen geparkeerd staan wel op, bij het concert
zagen we ze ook in gebruik. Bijzonder en indrukwekkend zo’n klas bij
elkaar, maar tegelijkertijd ook helemaal niet anders dan andere klassen
op een ‘gewone’ school.
Een fris clubje enthousiaste Ad Hoccers had tijdens een korte
brainstormsessie een aantal even briljante als simpele ideeen, dat zijn
nu eenmaal de beste, bedacht en uitgewerkt. Zo was het fantastisch om te
zien hoe de zwaaisjaaltjes, zonder uitleg, al meteen op de juiste
manier werden ingezet. Tegenover het feestelijk aangeklede podium met
oorstrelende muziek, werd in de zaal ook een oogstrelend feestje
gebouwd. De uitleg van Tineke bleek goed aangepast aan de verschillende
doelgroepen, het verhaal was pakkend en de dirigent en de orkestleden
zetten zich voor de volle 100% in. Er kwam fijn veel respons uit de
zaal. Zo wilden de kleuters, na het inspelen nog wat instrumenten van
nabij zien. Bij de middenbouw wilde een jongetje speciaal iets aan Haiko
vragen, en had daar heel wat moeite voor over.
Bij de middelbare scholieren viel niet alleen het enthousiasme van de
leerlingen op, met hun onverwachte briljante antwoorden voor hun
opdracht, maar ook de docent die spontaan begon te walsen op Strauss.
Hij pakte daartoe een schooljuffrouw bij haar middel, die wel begreep
wat haar te doen stond, maar in de uitwerking nog niet helemaal het
maximum aantal Weense punten kon halen. Dat is een misschien een
leermoment voor volgend jaar.
Volgend jaar? Ja, want schooldirecteur Arthur Dres legde uit dat het
idee van het podium ook geboren is, omdat het moeilijk en ingewikkeld is
om zijn leerlingen naar uitvoeringen of concerten te vervoeren. Vandaar
de uitgebreide accomodatie in de hal, zodat er voorstellingen in de
school gegeven kunnen worden. Hij was enthousiast, ja hoe kon het ook
anders?, en heeft uitdrukkelijk de wens te kennen gegeven om deze
schoolconcerten in de aanloop van de kerst een vaste plaats te geven.
raakt
zeer onder de indruk van het landschap. De componist schildert er en
Klingemann dicht. Een van de tochten voert naar het Hebriden-eiland
Staffa, waar natuurlijke zuilen en grotten in overvloed zijn. Een van
die grotten is de Fingal’s Cave en deze maakt zoveel indruk dat
de componist, zeeziek en wel van de boottocht, meteen aan een compositie
begint. In de ouverture, die altijd als zelfstandig concertstuk heeft
gefungeerd en nooit aan een opera of toneelstuk gekoppeld is geweest,
is het allemaal terug te horen: de beukende golven, de dichte
mist en de echo's die weerklinken in de grot. Vakbroeder Brahms is zo
enthousiast over de ouverture dat hij stelt: Ik
zou graag alles opgeven wat ik ooit gecomponeerd heb, om één stuk
als Mendelssohns Hebriden te schrijven.
en
dirigent, Louis Spohr. Het stuk is door Spohr opgedragen aan
klarinetvirtuoos Johann Simon
Hermstedt. Van Spohrs' composities, onder andere opera's, symfoniën en
vioolconcerten, worden de vier concerten voor klarinet tegenwoordig het
meest gespeeld. Als de componist met het eerste klarinetconcert klaar
is, blijkt dat verschillende passages zeer lastig te spelen zijn. Johan
Hermstedt vraagt niet aan de componist om die stukken te herschrijven,
maar laat zijn instrument zodanig aanpassen dat hij het concert zoals
bedoeld kan uitvoeren. Van Spohr, die de premiere zelf dirigeert, wordt
gezegd dat hij de eerste dirigent is die met een moderne baton dirigeert
en niet, zoals zijn tijdgenoten, met een vioolstok en met een de viool
in de aanslag voor muzikale noodgevallen.
gelegd.
Na de middelbare
school studeert Marnix eerst Informatica aan de TU Eindhoven. Nadat hij
die studie heeft afgerond besluit hij toch 'in de muziek' te gaan. Aan
het conservatorium van Tilburg studeert hij bij Frans DeJong en Geert
Baeckelandt en behaalt in 2008 zijn Bachelor-examen. Al tijdens zijn
studie begint hij met soleren bij diverse amateurorkesten, waaronder het
Ad Hoc Orkest in 2005, met het tweede klarinerconcert van
Von Weber, en het Betuws Symfonie orkest in 2008. Hij is ook vaste
klarinettist bij deze orkesten. Verder treedt Marnix op met de
Koninklijke Harmonie Pieter Aafjes te Culemborg, heeft hij een
blaaskwintet met vrienden en een klarinet-ensemble. In deze diverse
bezettingen bespeelt hij vele instrumenten, waaronder Es-klarinet,
Alt-klarinet en bassethoorn.
