Lustrumconcert voorjaar 2009 Achter de muziek aan!

De voorbereidingen begonnen met uitgebreid historisch onderzoek en dat leverde een schat aan informatie op. Schumann bezocht Utrecht om zijn eigen Rheinische Symfonie te dirigeren en kwam, geheel naar zijn genoegen, voor een orkest van 'Schuster und Schneider' te staan. Johannes Brahms bezocht graag de Utrechtse familie van amateurmusici de Fam. Engelman. Hij waardeerde de Utrechtse orkestpraktijk duidelijk meer dan die in Amsterdam waar hij de woorden sprak: 'musizieren tue ich weiter nur in Utrecht'. Johan Wagenaar deed zijn eerste muzikale inspiratie op bij de draaiorgels en het Domcarillon in de stad. Mozart logeerde in Plaets Royaele waar zijn zus ziek werd. Ze zaten enkele weken aan Utrecht gekluisterd. In het gebouw van Kunsten en Wetenschappen traden beroemde bespelers als Robert en Clara Schumann, Brahms en Saint-Saëns op.
De centrale vraag werd: in hoeverre zijn deze sporen nog in de stad terug te vinden? Zijn wij als Ad Hoc Orkest niet zelf een van deze sporen, net als de vele orkesten en koren met ons? Welke muziek is een erfenis van Utrecht als muzikale stad? Om daar achter te komen hebben we met ons publiek een stadswandeling langs de muzikale bronnen van de stad Utrecht gemaakt. Die voerde ons langs de klanken van de straatorgels en het Domcarillon, langs de plekken waar Mozart meer dan twee eeuwen geleden zijn concert gaf en langs de echo’s van het orgelspel van Richard Hol in de Domkerk, net als in de tijd van Johan Wagenaar en Catharina van Rennes.

Hoe zag ons lustrum eruit?
Na twee concerten 'om op te warmen', één in het UMC voor patienten, personeel en hun gasten, en een openluchtconcert tijdens het Vredesfest op het Koekoeksplein in Utrecht, was het op zondag 14 juni tijd voor het jubileumconcert. In het gebouw van Kunsten en Wetenschap aan de Mariaplaats, het oudste openbare concertgebouw in Nederland, vond het eerste deel van ons lustrumconcert plaats. Met Erik van Kassel als solist uit onze eigen gelederen, maakten we met het Larghetto voor hobo en orkest van Johannes Wagenaar een ijzersterke start. De keus voor Musica festiva (1969) en Sonatine voor orkest (1978) van Herman Strategier sloot naadloos aan bij het thema van de dag.

Daarna was het tijd voor actie en vertrok het hele gezelschap naar de Kloostergang van de Domtoren. Daar heeft componist Louis Andriessen, Utrechter van geboorte, het eerste exemplaar van onze uitgave Achter de muziek aan! Stadswandeling door Utrecht in ontvangst genomen en een mooie toelichting gegeven op zijn compositie De toren. De familie Andriessen, een muzikantengeslacht dat de familie Bach in omvang evenaart, heeft geruime tijd gewoond in de Herenstraat, een zijstraat van de Nieuwegracht. Vader Hendrik kwam in 1934 in dienst bij de Catharinakathedraal als organist en componist en maakte al snel naam als een uitmuntend improvisator. Later werd hij directeur van het het Utrechtse Conservatorium. Zoon Louis is in 1939 in de Herenstraat geboren en is één van de belangrijkste Nederlandse componisten. Hij vertelde hoe tiidens de oorlogsjaren de klokken in de Domtoren verwijderd waren om ze te behoeden voor omsmelten. De toren is gebaseerd op het bijzondere moment na de oorlog, toen de Domklokken weer op hun plek hingen en weer geluid werden. Dat hij dat moment prachtig heeft weten te vangen in zijn compositie was te horen in de uitvoering van De toren door Arie Abbenes, onze stadsbeiaardier, op het Domcarillion.

Daarna zijn alle gasten in kleine groepen door de gidsen van het Gilde door de binnenstad geloodst langs allerlei plekken die in de laatste 500 jaar voor het Utrechtse muziekleven van belang zijn geweest. Langs de route speelden verschillende bevriende ensembles passende muziek. Alle musici zijn, net als de leden van het Ad Hoc Orkest, amateurs. Ook aan de oude en de korte beentjes was gedacht, die hebben een speciale tocht in de paardentram gemaakt.
Rond 14:00 uur waren alle wandelaars weer terug in K&W om het tweede deel van ons concert bij te wonen; het vuurwerk van Pamela Smits in het Celloconcert op. 129 van Robert Schumann en de spetternde afsluiting in de vorm van de Academische Feestouverture van Johannes Brahms.

De gezamenlijke conclusie van deelnemers, bezoekers en organisatie; een geweldige dag, het Ad Hoc waardig. Kijk hier voor een impressie van onze lustrumviering in foto's en citaten.

Repertoire
Johannes Wagenaar - Larghetto voor hobo en orkest op. 40
Herman Strategier - Musica festiva (1969) en Sonatine voor orkest (1978)
Robert Schumann - Celloconcert op. 129
Johannes Brahms - Academische Feestouverture

Arie Abbenes op het Domcarillon
Catharina van Renes - Utrechts Stedelied
Johan Wagenaar - De Schipbreuk, Quadrille
Louis Andriessen - De Toren (verkorte versie)

Ensembles

Grieg - Verschillende composities
Amadeus Mozart - Strijkkwartetten en bewerkingen voor fluitensemble
Hendrik Andriessen - L’Indifferent
Catharina van Renes - Nacht en avondrust, Het angelus klept in de verte

Robert Schumann - Strijkkwartetten, Wenn ich ein Vogelein war en Herbstlied
Johannes Brahms - Am Wildbach en Die bergen sind Spitz

   

Solisten en ensembles
Haiko Boonstra , dirigent
Pamela Smits, cello
Erik van Kassel, hobo
Arie Abbenes, Domcarillion
Vocaal Ensemble olv Michiel van Laarhoven - Irene Bakker, Cobie Beudeker, Heleen van den Hoven, Regina de Jong, Anneke Mengerink, Jeanne Ridder, Martha Terstegge, Annemarie Veenstra, Annemarie Venhuizen en Helma Vranken

Koperkwintet Pentabrass - Cor Pronk (trompet), Jan van der Schee (trompet), Eric-Jan Verburg (trombone),  Bert Davidson (hoorn) en Derk Jan van Bunnik (tuba)

 

Wandelen met het Gilde

Zoals altijd bij onze projecten hebben we gezocht naar een geschikte partner en in het Gilde Utrecht hebben we die gevonden. De merendeels 50-plussers van het Gilde voelen zich nooit te oud om te ontdekken en delen graag hun kennis en vaardigheden met anderen. Ongeveer tweehonderd vrijwilligers zijn actief op terreinen als rondleidingen, culturen en talen, en op het gebied van advies, begeleiding en voorlichting.

 

Kunsten & Wetenschappen
Het Gebouw voor Kunsten & Wetenschappen (K&W) is hét gebouw voor muziek met een schatrijke historie. Veel Nederlandse premières vonden er plaats en veel klinkende namen stonden er op het podium. K&W is het oudste openbare concertgebouw van Nederland en werd in 1874 gebouwd op de fundamenten van de oude Mariakerk. Honderd jaar later kwam in het bezit van het Utrechts Conservatorium. In 1988 verwoestte een brand vrijwel het hele pand waarvan alleen de buitenmuren overeind bleven. Gelukkig kon de oude glorie van het gebouw worden hersteld.